استانداردهای FDA و EFSA برای rPET گرید غذایی؛ راهنمای کامل تولیدکنندگان ایرانی

بعد از اینکه در مقاله قبل دیدیم rPET گرید غذایی چرا به یک فرصت طلایی برای صنعت بسته‌بندی ایران تبدیل شده، حالا به مهم‌ترین سؤال تولیدکنندگان می‌رسیم:

rPET دقیقاً تحت چه استانداردهایی می‌تونه وارد تماس مستقیم با مواد غذایی بشه؟

اینجاست که پای دو مرجع اصلی دنیا وسط میاد: FDA آمریکا و EFSA اروپا. اگر تولیدکننده، بازیافت‌کننده یا مصرف‌کننده پریفرم و بطری PET هستی، شناخت این استانداردها دیگه انتخاب نیست؛ الزام بازاره.

FDA و EFSA چه نقشی در rPET دارند؟

• FDA (Food and Drug Administration) مرجع قانونی آمریکا برای ایمنی مواد غذایی و بسته‌بندی
• EFSA (European Food Safety Authority) مرجع ارزیابی ریسک و ایمنی مواد غذایی در اتحادیه اروپا

هر دو نهاد بررسی می‌کنن که آیا PET بازیافتی بعد از فرآیند بازیافت:

• آلودگی شیمیایی نداره
• برای تماس مستقیم با غذا ایمن هست
• ریسک مهاجرت مواد مضر به غذا نداره

استاندارد FDA برای rPET گرید غذایی

FDA تمرکز اصلیش روی فرآیند بازیافت هست، نه صرفاً محصول نهایی.

الزامات کلیدی FDA:

1. فرآیند بازیافت تأییدشده (FDA Approved Process)

   • شست‌وشوی عمیق
   • دکانتامینه‌کردن در دما و زمان مشخص
   • حذف آلاینده‌های احتمالی (مانند روغن، مواد شیمیایی، شوینده‌ها)

2. Closed Loop یا Controlled Input

   • ورودی PET باید مشخص و قابل ردیابی باشه
   • ترجیحاً بطری‌های نوشیدنی (Bottle-to-Bottle)

3. Challenge Test

   • آلوده‌سازی مصنوعی PET
   • بررسی میزان حذف آلاینده‌ها در فرآیند بازیافت

✅ اگر فرآیند موفق باشه، FDA اعلام می‌کنه که rPET تولیدی برای تماس غذایی مناسب است.

استاندارد EFSA برای rPET گرید غذایی

EFSA سخت‌گیرانه‌تر و علمی‌تر عمل می‌کنه.

الزامات اصلی EFSA:

1. ارزیابی ریسک مهاجرت (Migration Assessment)

   • بررسی انتقال مواد شیمیایی از rPET به غذا

2. ورودی کنترل‌شده

   • حداقل ۹۵٪ ورودی باید بطری مواد غذایی باشه
   • حداکثر ۵٪ از منابع غیرغذایی مجازه

3. مدل‌سازی آلودگی

   • EFSA مدل‌های شبیه‌سازی دقیق برای بدترین سناریوها داره

4. تأیید خط تولید، نه فقط محصول

   • هر تغییر در فرآیند → نیاز به ارزیابی مجدد

✅ بعد از تأیید EFSA، تولیدکننده اجازه استفاده از rPET در بسته‌بندی غذایی اروپا رو داره.

تفاوت کلیدی FDA و EFSA (خلاصه کاربردی)

وضعیت ایران در مسیر این استانداردها

در ایران:

• زیرساخت بازیافت در حال رشد است
• خطوط سوپرتکلین محدود اما در حال افزایش‌اند
• تولیدکنندگان پیشرو به سمت EFSA-oriented design حرکت کرده‌اند

✅ شرکت‌هایی که از ابتدا فرآیند خود را مطابق EFSA طراحی کنند:

• راحت‌تر صادرات می‌کنند
• اعتماد برندهای غذایی را جلب می‌کنند
• آینده بازار داخلی را در اختیار می‌گیرند

توصیه عملی برای تولیدکنندگان ایرانی

اگر قصد ورود جدی به rPET گرید غذایی را دارید:

1. ورودی PET را کنترل و مستند کنید
2. روی سوپرتکلین پروسس واقعی سرمایه‌گذاری کنید
3. از همان ابتدا EFSA را معیار طراحی بگذارید
4. فقط به ظاهر شفاف PET اکتفا نکنید؛ ایمنی نامرئی مهم‌تر است

جمع‌بندی

rPET گرید غذایی بدون رعایت استانداردهای FDA و EFSA فقط یک پلاستیک بازیافتی است، نه یک محصول قابل‌اعتماد غذایی.

آینده صنعت بسته‌بندی ایران متعلق به تولیدکنندگانی است که استاندارد جهانی را زودتر از بازار داخلی جدی بگیرند.