روش های تولید پلاستیک (دمشی یا بادی)

از جمله روش های تولید پلاستیک روش های بادی یا دمشی هستند که به 3 دسته تقسیم می شوند. در این مقاله انواع قالب گیری های بادی را معرفی میکنیم.

قالب گیری دمشی یا بادی Injection Blow Molding

فرآیند قالب گیری دمشی یا بادی برای تولید شیشه های توخالی و اشیاء پلاستیکی در مقادیر زیاد استفاده می شود. مواد پلاستیکی مورد استفاده برای این روش معمولاً PET (پلی اتیلن ترفتالات) یا PEEK (پلی اتر-اتر-کتون) به دلیل وضوح آنها هستند و استفاده از آنها برای مواد مصرفی ایمن است. بازیافت هر دو نوع پلاستیک نیز آسان است که برای شرکتهایی که قصد استفاده از بطری های پلاستیکی را دارند مزیت محسوب می شود. فرآیند به راحتی قابل کنترل و تکرار است و معمولاً برای بطری های نوشیدنی پلاستیکی شفاف استفاده می شود.

مزیت این شیوه ایجاد گردنه هایی در ظروف پلاستیکی است. از معایب این شیوه می توان به 3 مورد اشاره نمود:

فقط مناسب بطری های با ظرفیت کوچک است زیرا کنترل مرکز پایه در هنگام دمیدن دشوار است.

هیچ گونه افزایشی در مقاومت آن ایجاد نمی شود زیرا مواد به صورت دو محوره کشیده نمی شوند.

اضافه کردن دسته در این روش امکان پذیر نمی باشد.

نحوه ی کار قالب گیر دمشی به چه صورت است؟

در فرآیند IBM، پلیمر با تزریق روی یک پایه اصلی قالب گیری می شود. سپس پین هسته به یک ایستگاه قالب گیری چرخانده می شود تا باد شود و سرد شود. این روش از سه روش قالب گیری ضربه ای کمترین استفاده را دارد و معمولاً برای ساخت بطری های کوچک پزشکی و تک سرو استفاده می شود.

 

 قالب گیری ضربه ای اکستروژن Extrusion blow molding

قالب گیری اکستروژن متداول ترین روش برای ساخت ظروف ارزان قیمت و دیواره های نازک است. سریع است و ابزارها به راحتی ساخته می شوند، اما قطعات نمی توانند بسیار پیچیده یا با دقت بالا ساخته شوند.

از مزایای قالب گیری اکستروژن می توان به هزینه پایین ابزار و قالب، نرخ سریع تولید، قابلیت قالب گیری قطعات پیچیده و گنجانده شدن دسته ها در طراحی اشاره کرد.

محدودیت به قطعات توخالی، غیر قابل بازیافت بودن پاریس ها و نیاز به برش چرخشی برای ساختن جارهای پلاستیکی با گردن پهن از معایب قالب گیری ضربه ای است.

 

نحوه ی کار قالب گیر ضربه ای چگونه است؟

پلاستیک مذاب به شکل قطره ای بزرگ که پاریسون نامیده می شود، در قالب دو تکه تاشو قرار می گیرد. هنگامی که قالب بسته شد، پاریسون مانند بادکنک باد می شود تا حفره خالی قالب را پر کند. از آنجا که دیواره های قالب با آب سرد می شوند، پلاستیک به سرعت جامد می شود و بطری را می توان خارج کرد.

از ممحصولات این نوع قالب گیری در کجا استفاده می شود؟

از کاربردهای معمول این دسته می توان به اکثر محصولات توخالی پلی اتیلن، لیوان های پلاستیکی، بطری های شیر، بطری های شامپو، مجرای خودرو، قوطی های آبیاری و قطعات صنعتی توخالی مانند طبل، لوله، شلنگ، نی و قالب بندی قاب پنجره است.

 

قالب گیری کششی تزریقی  Injection Stretch Blow Molding

قالب گیری کششی تزریقی دارای دو روش اصلی مختلف است؛ فرآیند تک مرحله ای و دو مرحله ای.

تک مرحله ای : در فرآیند تک مرحله ای، ساخت پیش فرم و دمیدن بطری توسط یک دستگاه انجام می شود. نحوه ی کار در این نوع قالب گیری به گونه ای است که این فرآیند قدرت ایده آل برای پر کردن نوشیدنی های گازدار را افزایش می دهد.

مزیت این شیوه در تولید محصولات بسیار مناسب برای استفاده های کوتاه و کم حجم است. از آنجا که پیش فرم در کل فرایند آزاد نمی شود، ضخامت دیواره را می توان به گونه ای شکل داد که در هنگام دمیدن اشکال مستطیلی و غیر گرد، ضخامت یکنواختی را ایجاد کند.

از معایب آن محدودیت در طراحی بطری است. فقط یک نوع محصول بر پایه شامپاین برای بطری های گازدار می توان تهیه کرد.

 

دو مرحله ای : در فرآیند قالب گیری کششی تزریقی دو مرحله ای ، ابتدا پلاستیک با استفاده از فرایند قالب گیری تزریقی به صورت “پیش فرم” قالب گیری می شود؛ و پس از تولید، بسته بندی و خنک شدن در دستگاه قالب گیری ضربه ای با حرارت مجدد تغذیه می شوند.

مزیت این قالب گیری کششی حجم بالای تولید است همچنین محدودیت کمی در طراحی بطری دارد و برای بطری های استوانه ای، مستطیلی یا بیضی مناسب است. قالب های پیش فرم را می توان به عنوان یک قطعه کامل برای مرحله ی دمیدن به شخص ثالث فروخت.

اما مهم ترین عیب قالب گیری کششی هزینه بالای سرمایه است. فضای زیادی نیاز دارد، اگرچه به تازگی سیستم های کوچک تر نیز ساخته شده.

پلاستیک چیست

انواع پلاستیک ( قسمت دوم )

انواع پلاستیک های رایج در دنیا

همان طور که در مقاله ی قبلی گفته شد، پلاستیک ها بسیار متنوعند و در صنایع متعددی استفاده می شوند. در مقاله ی قبلی 3 دسته از این انواع معرفی گردید؛ در این مطلب به معرفی 4 گروه دیگر می پردازیم.

پت چیست - مه پلاست
  1. پلی اتیلن با چگالی کم (LDPE)

نسخه نرم تر و انعطاف پذیرتر از HDPE که اغلب از آن به عنوان آستر در کارتن های نوشیدنی و سطوح کار مقاوم در برابر خوردگی و سایر محصولات استفاده می شود.

همانطور که قبلاً گفته شد، پلی اتیلن ها پرکاربردترین خانواده پلاستیک در جهان هستند. این نوع پلاستیک دارای ساده ترین ساختار شیمیایی پلیمری پلاستیک است که پردازش آن را بسیار آسان و بسیار ارزان می کند.

پلیمرهای LDPE دارای انشعابات زنجیره ای قابل توجهی هستند، از جمله زنجیرهای جانبی بلند که باعث می شود ضخامت کمتری داشته باشد؛ بنابراین به طور کلی شکل نازک تری از پلی اتیلن منعطف تر است. اگرچه برخی از مطالعات نشان داده اند که LDPE همچنین می تواند باعث اثرات هورمونی ناسالم در انسان شود، اما به عنوان یک گزینه پلاستیکی ایمن برای استفاده های غذا و نوشیدنی در نظر گرفته می شود. متأسفانه بازیافت این نوع پلاستیک بسیار مشکل است.

LDPE بیشتر برای بسته بندی پلاستیکی/چسبناک، کیسه های ساندویچ و نان، بسته بندی حباب دار، کیسه زباله، کیسه های مواد غذایی، کیسه های مواد غذایی منجمد، کارتن های شیر کاغذی و فنجان های نوشیدنی سرد و گرم، برخی از بطری های قابل فشار مانند عسل و خردل، ظروف نگهداری مواد غذایی ، درب ظرف و همچنین برای پوشش سیم و کابل استفاده می شود.

  1. پلی پروپیلن (PP)

این یکی از مقاوم ترین انواع پلاستیک است.

سفت تر و مقاوم تر در برابر حرارت و کیفیت استحکام آن بین LDPE و HDPE است.

همانطور که گفته شد نسبت به انواع دیگر مقاوم در برابر حرارت است ، در نتیجه به طور گسترده ای برای ظروف غذای گرم، بسته بندی و ذخیره مواد غذایی که برای نگهداری اقلام داغ هستند و یا نیاز به گرمایش دارند، ایده آل است.

انعطاف پذیر است و امکان خم شدن خفیف را فراهم می کند اما شکل و استحکام خود را برای مدت طولانی حفظ می کند.

اگرچه همه این ویژگی های شگفت انگیز را دارد، PP کاملاً قابل بازیافت نیست و همچنین می تواند باعث آسم و اختلال هورمونی در انسان شود.

از جمله مصارف این پلاستیک می توان به تولید نی، درب بطری، بطری های نسخه، ظروف غذای گرم و جعبه های DVD/CD اشاره کرد. همانندLDPE ، PP یک گزینه پلاستیکی مطمئن برای استفاده در غذا و نوشیدنی است. علاوه بر جلیقه های حرارتی و قطعات خودرو ، PP در تولید پوشک یکبار مصرف و آسترهای نوار بهداشتی گنجانده شده است.

  1. پلی استایرن (PS یا Styrofoam)

 این پلاستیک سفت و سخت که بیشتر با نام Styrofoam شناخته می شود، کم هزینه بوده و عایق بسیار خوبی است که باعث شده در صنایع غذایی، بسته بندی و ساخت و ساز مورد توجه قرار بگیرد. همانند PVC ، پلی استایرن نیز یک پلاستیک خطرناک محسوب می شود . می تواند سموم مضر مانند استایرن (یک نوروتوکسین که به عنوان سم برای مغز و سیستم عصبی شناخته می شود) را که به راحتی توسط غذا جذب شده و در نتیجه توسط انسان بلعیده می شود، انتقال دهد. همچنین می تواند بر ژن، ریه ها، کبد و سیستم ایمنی تأثیر بگذارد. در کنار همه این خطرات، PS نرخ بازیافت پایینی دارد.

پلی استایرن، پلاستیکی ست که همه ما معمولاً برای ظروف غذاخوری مانند فنجان، کارد و چنگال، کارتن تخم مرغ، کاسه یکبار مصرف، بسته بندی، کلاه ایمنی دوچرخه و عایق ساختمان استفاده می کنیم.

  1. متفرقه

این گروه برای سایر پلاستیک هاست که به هیچ یک از شش دسته دیگر تعلق ندارند یا ترکیبی از چند نوع هستند. پلاستیک های متفرقه باقی مانده عبارتند از: پلی کربنات، پلی لاکتید، اکریلیک، اکریلونیتریل بوتادی، استایرن، فایبرگلاس و نایلون.

بسیاری از محصولات BPA در این دسته قرار می گیرند، به این معنی که بهتر است از آنها اجتناب کنید، مخصوصاً برای محصولات غذایی. از دور خارج کردن این پلاستیک ها آسان نیست، مگر اینکه در معرض دمای بالا قرار گیرند و این بدان معناست که بازیافت آنها تقریباً غیرممکن است.

از انواع کالای موجود در این دسته می توان به عینک ها، بطری های بچه گانه و ورزشی، وسایل الکترونیکی، CD/DVD، وسایل روشنایی و کارد و چنگال پلاستیکی شفاف اشاره کرد.

12